reklamlar - sponsorlu bağlantılar

Pomza (Ponza) Taşı Nedir?

pomza-ponza-bilmiyorsanogrencomPonza veya Pomza, volkanik bir kaya türüdür.
Türkçe 'de daha çok pomza taşı denir. Ayrıca topuk taşı,sünger taşı, köpük taşı, hışır taşı, nasır taşı, küvek de kullanılan isimleri arasındadır.

Pomza Taşının Özellikleri



Pomza Taşı Volkanik bir cam yapısındadır. Genelde açık renkli olup beyazdan, kreme, mavi, griye kadar değişen renklerde olur, ancak yeşil, kahverengi ve siyah da olabilir. Asidik ve bazik karakterli volkanik faaliyetler sonucu oluşan; gözenekli bünyesinde kristal suyu olmayan, genellikle riyolit kompozisyonu içeren kayaç. Asidik pomza; beyaz, kirli beyaz renkte olup, daha yaygın olarak bulunur ve yoğunluğu 0.5-1 gr/cm3 arasında değişir. Bazik pomza ise yabancıların “Scoria” dedikleri, Türkçede ise bazaltik pomza olarak bilinen kahverengi, siyahımsı renkte pomza türü olup, özgül ağırlığı 1-2 gr/cm3 dür.

Pomza Nasıl Bulundu? Nerelerde Bulunur?

İlk olarak antik Yunanlılar tarafından kullanıldığı bilimektedir. ABD’de ise 1800’lü yıllarda keşfedilmiştir. Türkiye’de üretimine ilk olarak 1988 yılılnda başlandı. Pomza taşı, Türkiye’de ağırlıkla Isparta ayrıca Bitlis, Kayseri, Nevşehir, Van, Kars, Ağrı ve Ankara civarında bulunmaktadır.

Pomzaya dair teknik bilgiler;

  • Renklilik: İyi kalite pomza beyaz olmalıdır.
  • Kırılganlık. İyi bir pomza, sert bir yüzeye vurulduğunda ezilip toz olmalı fakat kırılmamalıdır.
  • Kimyasal birleşim. Tekstil sanayiinde pomzanın kullanılabilmesi için, kimyevi birleşimindeki demir oksit, sodyum oksit ve potasyum oksit miktarlarının, kumaş boyası ve yıkamada kullanılan diğer kimyevi maddelerle reaksiyona girebileceği ve kumaşta renk değişikliği oluşturabileceği hususu dikkate alınmalıdır.
  • Sertlik. Kırılmadan ezilme özelliği göstermelidir.
  • Özgül ağırlığı. Sıfır nemde özgül ağırlığının 0.5-0.55 g/cm3 olması istenir.
  • Su emme özelliği. Tekstil kalitesi için %50’den fazla olan su emme özelliği ideal kullanımı sağlar.
  • İşlenme durumu: Tekstil kalitesi pomzanın keskin yüzeylerinin yuvarlatılmış olması istenir ki, temas ettiği kumaş yırtılmasın. Cam eşyaların işlenmesi, özel boyalarda dolgu maddesi olarak, tarım ilaçlarında kimyasal taşıyıcı olarak, sabun ve deterjan üretiminde puzzolan madde olarak kullanılması diğer kullanım alanlarından bazılarıdır. Son yıllardaki bir kullanım alanı da “barbekü” tabir edilen mangallarda, kömürün yerini almasıdır. Burada mangalın alttan fazla ısıtılması sonucunda akkor hale gelen pomza, kömür ateşi işlevini görür.

Ana kullanım alanı inşaat sektörü olarak bilinen pomza, 250’nin üzerinde sektörde kullanılıyor. İşte o sektörler arasında öne çıkanlar:

İNŞAAT: Pomza, inşaat sektöründe hafif beton elde edilmesinde agrega olarak kullanılıyor. Pomza, normal kumun ve çakılın üçte biri ile üçte ikisi kadar ağırlığa eşit. Aynı durum pomza ile yapılan betonlarda da görülebiliyor. Pomzadan yapılan betonun normal betondan çok daha hafif olması nedeniyle taşınması ve kullanılmasındaki kolaylıklar, zaman ve işçilikten tasarruf sağlıyor.

TARIM: Bitki yetiştirme ortamı olarak geniş ölçüde kullanılan bir materyal. Fiziksel ve kimyasal özellikleri değişmeyen yapıda. Bu durum defalarca kullanılmasına olanak sağlıyor. Aynı zamanda toprağa göre daha hafif olduğundan işlenmesi, nakliyesi ve yerinde kullanımı da kolay.

TEKSTİL: Pomzanın en önemli kullanım alanlarından biri de tekstil sektörü. Bu sektörde pomza, yaygın olarak kot taşlama olarak bilinen ağartma işleminde bolca kullanılıyor. Bu işlemle kot kumaşların renklerinin açılması, ağartılması ve kumaşın yumuşatılması sağlanıyor.

KİMYA: Tarım ilaçları ve kibrit sanayinde taşıyıcı olarak, suni gübrelerin topaklaşmasının önlenmesinde anti kek maddesi olarak, diş macunlarında ve dişçilikte parlatma keki ve tozu olarak, birçok alanda absorban malzeme olarak, temizlik ve deterjan sanayinde katkı malzemesi olarak kullanılıyor. Ayrıca özel tip boyalarda, akustik ve yalıtımlı boyalarda, pürüzlü duvar kaplamalarında, trafik boyalarında, kaymaz tip boyalarda katkı malzemesi olarak kullanılıyor.

DİĞER SEKTÖRLER: Mücevher işleme, metal, cam ve plastik sanayinde aşındırıcı olarak, televizyon tüpleri, devre ve çiplerinin üretiminde hassas temizleme maddesi olarak, yol tutucu-kaymaz tip oto lastiklerin üretiminde katkı malzemesi olarak, asfalt karayollarında buzlanmaları kontrol altına almada, dekoratif ve yalıtımlı, hafif tavan kaplama malzemelerinin imalinde kullanılıyor.

Su arıtım teknolojisi gibi pek çok alanlarda da çalışmaların sürdürüldüğü bilinmekte.

 


face-begen-

bilmiyorsanogren